Verwijdering
hypofysetumor
Van opname tot en met
ontslag
Bij u is de diagnose hypofysetumor ge-
uitleg over het verloop van de opname.
steld. In overleg met uw behandelend
Er wordt bij u de temperatuur, hartslag
arts heeft u besloten tot een operatie
en bloeddruk opgenomen, indien
aan deze hypofysetumor.
nodig wordt er een hartfilmpje (ECG)
Deze folder geeft u aanvullende infor-
gemaakt en wordt er bloed afgenomen.
matie over de opname, operatie,
Op deze dag komen de afdelingsarts,
betrokken afdelingen en het herstel
de neurochirurg, de anesthesioloog en
daarna.
de endocrinoloog bij u langs. De endo-
In het UMC St Radboud is de zorg
crinoloog zal een medicijnschema van
rondom een operatie van een hypofyse- Prednison voorschrijven op de dag van
tumor samengebracht in een zoge-
de operatie tot dag 6.
naamde zorgketen of klinisch pad. Het
eerste deel van de opname verblijft u
De volgende dag wordt u geopereerd
op de afdeling Neurochirurgie en het
aan de hypofysetumor. Dit is dag 0 van
tweede deel vindt in principe plaats
de totale opname. Voor de operatie
op de afdeling Endocriene Ziekten.
krijgt u enkele medicijnen voorgeschre-
Indien er geen plaats is op de afdeling
ven door de anesthesioloog.
Endocriene Ziekten blijft u op de afde-
De operatie gebeurt via de transsphe-
ling Neurochirurgie en vindt de rest van noïdale techniek of via trepanatie.
het programma daar plaats. De zorgke-
ten wordt stap voor stap beschreven.
· Transsphenoïdale techniek
Als u na het lezen van deze folder nog
Bij 90% van de patiënten gaat de ope-
vragen heeft, stel deze gerust tijdens
ratie via de transsphenoïdale operatie-
de opname aan uw behandelend arts of techniek. Dit wil zeggen dat via een
de verpleegkundige.
neusgat een kijkbuis naar binnen wordt
gebracht (endoscoop) waarmee de
Opname Neurochirurgie
neurochirurg via het andere neusgat de
Binnenkort wordt u aan een hypofyse-
hypofysetumor kan benaderen en kan
tumor geopereerd. De opname duurt
verwijderen.
ongeveer negen dagen.
Er wordt via de neus geopereerd omdat
Op de opnamedag wordt u verwacht
de hypofyse in de schedel vlak achter
op de verpleegafdeling Neurochirurgie
de neusbrug ligt. De operatie wordt
(route 921). De verpleegkundige voert
uitgevoerd door de neurochirurg even-
het opnamegesprek met u en geeft u
tueel in samenwerking met de keel-,
1
neus-, en oorarts en duurt ongeveer 1
operatie mag u weer douchen. De afde-
tot 1,5 uur.
lingsarts / neurochirurg en de endocri-
Na de operatie gaat u naar de verkoe-
noloog bezoeken u dagelijks.
verkamer en als er geen complicaties
zijn gaat u naar de medium care of
Dag 3
terug naar de afdeling Neurochirurgie.
Op de 3e dag na de operatie is de kans
op chirurgische complicaties steeds
·
Trepanatie
kleiner en staat de zorg meer in het te-
Bij 10% van de patiënten zal de opera-
ken van de hypofysebalans. Als er geen
tie via een trepanatie plaatsvinden. Dat complicaties zijn opgetreden wordt u
wil zeggen dat de neurochirurg een
overgeplaatst naar de verpleegafdeling
luikje in de schedel maakt en op die
Endocriene Ziekten (route 504). De
manier de hypofysetumor benadert en
endocrinoloog wordt dan uw hoofdbe-
verwijdert. Deze operatie duurt 3 tot 3,5 handelaar.
uur. Na een trepanatie blijft u in ieder
geval een dag op de intensive care
Opname Endocriene Ziekten
voor extra observatie.
(deel 2)
Tijdens de opname op de afdeling
Na de operatie
Endocriene Ziekten wordt de vocht-
Als u na de operatie terug op de afde-
balans (balans tussen plassen en
ling Neurochirurgie komt, krijgt u regel-
drinken) in de gaten gehouden en
matig controles zoals meting van de
uw lichaamstemperatuur, hartslag en
temperatuur, de frequentie van de hart-
bloeddruk genoteerd.
slag en de hoogte van de bloeddruk.
Naast deze observaties krijgt u infor-
Tevens controleert de verpleegkundige matie over de hypofyse, de hypofyse-
of er geen hersenvocht uit uw neus
tumor, de periode na de ingreep,
lekt (liquor lekkage) en wat u aan vocht patiëntenfolders en een persoonlijk
binnen krijgt (per infuus en door te drin- gesprek.
ken) en uitplast (hypofysebalans).
U krijgt de gelegenheid om uw vragen
te bespreken met de arts en de ver-
Dag 1 en 2
pleegkundige.
Als er geen complicaties zijn, mag u de Een hometrainer is beschikbaar om de
dag na de operatie voorzichtig begin-
eerste lichamelijke inspanning op te
nen met mobiliseren. De 2e dag na de
bouwen.
2
Dag 6
tot uw eerste polikliniekbezoek aan de
De hoge dosering prednison die direct
endocrinoloog een week na ontslag.
na de operatie gestart is, wordt dage-
Verdere afspraken over uw medicijnen
lijks verlaagd tot nul milligram op dag 6. worden gemaakt tijdens het polikliniek-
bezoek.
Dag 7
Op de ochtend van dag 7 krijgt u een
Uitslag weefselonderzoek (PA-
uitgebreid bloedonderzoek (de zoge-
uitslag)
naamde endo-prik) om de hypofyse-
Tijdens de neurochirurgische ingreep
functie te evalueren. Voor deze bloed-
stuurt de neurochirurg het weefsel uit
afname dient u nuchter te blijven.
de hypofyse naar de afdeling
De belangrijkste uitslag is de functie
Pathologie voor nader onderzoek.
van de hypofyse-bijnier as (met de pro-
De uitslag van dit onderzoek duurt 7 tot
ductie van cortisol door de bijnieren).
10 werkdagen en is meestal bekend bij
De hypofyse-bijnier as is een belang-
het volgende polikliniekbezoek.
rijke as in het opvangen van lichame-
lijke stress (bijvoorbeeld bij infecties en Polikliniekbezoek
chirurgische ingrepen) en psychische
stress. Mocht deze hypofyse-bijnier as
Polikliniek Endocrinologie
na de operatie niet optimaal werken
Een week na ontslag komt u terug
dan moet u hydrocortison gaan inne-
voor controle op de polikliniek
men.
Endocrinologie (post Groen, route 434).
Tijdens het eerste polikliniekbezoek
Naar huis
wordt gekeken hoe het met u gaat en
U mag op dag 7 naar huis en krijgt een worden er eventueel nieuwe afspraken
recept mee voor hydrocortison.
gemaakt over uw medicijnen. Tevens
Rond 17.30 uur wordt u thuis opgebeld worden de resultaten van de endo-prik
door de afdelingsarts over de uitslag
met u doorgenomen. Patiënten die
van het bloed met betrekking tot het
elders onder behandeling zijn van een
cortisolgehalte. Tijdens dit telefonisch
internist of endocrinoloog gaan hierna
gesprek wordt u verteld óf en hoeveel
weer terug naar de internist of endocri-
hydrocortison u per dag moet innemen. noloog van het verwijzend ziekenhuis.
De afgesproken dosering hydrocortison Wanneer u onder controle blijft in het
moet u in ieder geval blijven gebruiken
UMC St Radboud krijgt u eventueel
3
een afspraak bij een verpleegkundige
bedrust houden zodat de operatiewond
van de polikliniek Endocriene Ziekten
kan herstellen.
voor begeleiding tijdens de verdere
behandeling.
· Diabetes Insipidus
De hormoonafgifte door de hypofyse
Polikliniek Neurochirurgie
achterkwab kan (tijdelijk) gestoord zijn.
Na 6 weken komt u op controle bij de
Het concentrerend vermogen van de
neurochirurg op de polikliniek
nieren kan afnemen waardoor u de
Neurochirurgie (Route 901). Hier wor-
eerste dagen veel moet plassen
den alle technische aspecten van de
(10 - 15 liter per dag). Deze ontregeling
operatie met u besproken en hoort u
(diabetes Insipidus) is in een groot aan-
de definitieve PA uitslag. Na 3 - 4 maan- tal van de gevallen tijdelijk (de eerste
den wordt er een nieuwe MRI-scan van drie dagen) en kan spontaan herstellen.
de hypofyse gemaakt om te kijken of de Soms is deze ook definitief. Diabetes
tumor helemaal weg is.
Insipidus kan behandeld worden met
medicijnen.
Complicaties
In de periode na de operatie kunnen de Contact opnemen
volgende verschijnselen optreden:
Bij het optreden van de volgende klach-
ten / symptomen dient u onmiddellijk
· Liquor lekkage
contact op te nemen met uw behande-
Als er hersenvocht uit uw neus lekt,
lend arts;
kunt u een metaalsmaak in de mond
· Vocht lekkend uit de neus met een
krijgen. Dit moet u altijd aan de ver-
metaalsmaak in de mond
pleegkundige / afdelingsarts melden.
· Koorts
Mocht deze complicatie optreden dan
· Braken of diarree bij hydrocortison
kan de afdelingsarts / neurochirurg
gebruik
besluiten om een drain te plaatsen
· Veel plassen
via een ruggenprik (een zogenaamde
· Klachten van het gezichtsvermogen
lumbaal drain). Na het plaatsen van de · Ernstige hoofdpijn
drain loopt het hersenvocht af en neemt
de druk van het hersenvocht bij de ope- Leefregels voor thuis
ratiewond (ter hoogte van de neus) af.
· De eerste 3 weken na de operatie
U moet in dat geval een aantal dagen
dient u neussnuiten te vermijden en
4
zoveel mogelijk alleen de neus af
Websites:
te vegen. Ook neuspeuteren wordt
· www.hypofyse.nl
afgeraden. Dit om neusbloedingen
· www.neurochirurgie-nijmegen.nl
te voorkomen.
· www.medischestartpagina.nl
· Duiksport met masker en luchtfles- · www.ziekenhuis.nl
sen is in de eerste 6 maanden na
Attentie: Informatie verkregen via
de operatie niet toegestaan.
internet biedt niet altijd de gewenste
· Gewoon onderwater zwemmen is kwaliteit. Neem bij twijfel of vragen over
wel toegestaan.
eventueel verkregen informatie contact
· Drukschommelingen door bijvoor- op met uw behandelend arts / verpleeg-
beeld vliegen of drukverschillen in
kundige.
de bergen zijn geen probleem.
Tot slot
Deze folder geeft algemene informatie.
Als u nog vragen of opmerkingen heeft,
stelt u deze dan gerust aan uw behan-
delend arts of de verpleegkundige. De
teams van beide afdelingen wensen u
een voorspoedig herstel.
Aanvullende informatie
Patiëntenfolders:
· Folder Hypofyse
(Hypofysestichting)
· Folder Diabetes Insipidus
(Hypofysestichting)
5
Noteer hier uw vragen
Adres
Bezoekadressen
Polikliniek Neurochirurgie
UMC St Radboud Oost
Reinier Postlaan 4, route 901
Nijmegen
Verpleegafdeling Neurochirurgie
UMC St Radboud Oost
Reinier Postlaan 4, route 921
Nijmegen
Polikliniek Endocriene Ziekten
UMC St Radboud Centraal
Geert Grooteplein 8, route 434
Nijmegen
Verpleegafdeling Endocriene Ziekten
UMC St Radboud Centraal
Geert Grooteplein 8, route 504
© UMC St Radboud
Nijmegen
overname van (gedeelten uit)
deze tekst is uitsluitend
Telefoonnummer
mogelijk na schriftelijke
UMC St Radboud algemeen
toestemming van
024 - 361 11 11
Staf Concerncommunicatie
WWW.UMCN.NL